Gonadotropina kosmówkowa (hCG) w terapii testosteronem 

Stanowisko specjalistów Męskiej Kliniki – oraz współczesnego środowiska medycznego – jest jasne: gonadotropina kosmówkowa (hCG) powinna być włączana do protokołu terapii zastępczej testosteronem (TRT) u większości pacjentów z niedoborem testosteronu. Dlaczego? Ponieważ pozwala zmaksymalizować możliwość zachowania płodności, zapobiega atrofii jąder i reguluje poziom hormonów steroidowych, wpływając tym samym na optymalne funkcjonowanie organizmu. 

Czym jest hCG?

Gonadotropina kosmówkowa (w skrócie hCG od angielskiego określenia human chorionic gonadotropine) to hormon, który naturalnie wytwarzany jest przez organizm w niewielkich ilościach. Wyjątkiem jest okres ciąży u kobiet, kiedy poziom hCG w organizmie znacznie wzrasta. Z tego powodu gonadotropina kosmówkowa kojarzona jest głównie z testami ciążowymi. Co może mieć wspólnego z terapią zastępczą testosteronem? Wbrew pozorom: bardzo dużo!

hCG naśladuje hormon luteinizujący (LH), który uwalniany jest przez przysadkę mózgową
i stymuluje komórki Leydiga w jądrach do produkcji testosteronu oraz innych hormonów, m.in. progesteronu, DHEA, androstenedionu i pregnenolonu. Każdy z nich jest ważny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Gonadotropina kosmówkowa w terapii zastępczej testosteronem

Monoterapia testosteronem odpowiada za negatywne sprzężenie zwrotne – zarówno
z podwzgórzem, jak i przysadką mózgową – wpływając na tłumienie naturalnych mechanizmów sygnalizacyjnych. Innymi słowy: w odpowiedzi na wysoki poziom testosteronu, organizm przestaje uwalniać LH i FSH, co wpływa na zaburzenie szeregu funkcji – przede wszystkim płodności i wielkości jąder. 

Biorąc pod uwagę fakt, że celem terapii zastępczej testosteronem jest przywrócenie
i utrzymanie prawidłowych procesów fizjologicznych, monoterapia – w wyniku której tłumione są inne hormony – często nie jest optymalnym wyborem.

hCG stosuje się w celu przywrócenia lub zachowania fizjologicznych procesów, jakie zachodzą w jądrach. Wspiera aktywność steroidogenezy, pozytywnie wpływa na spermatogenezę
i zapobiega atrofii jąder.

Terapia testosteronem a płodność

Każdy pacjent, który chce zachować płodność w czasie stosowania hormonalnej terapii zastępczej, powinien stosować preparat hCG. Rola gonadotropiny kosmówkowej w utrzymaniu płodności podczas przyjmowania testosteronu została przedstawiona w wielu badaniach klinicznych. 

Oznacza to, że pacjenci stosujący protokół TRT w połączeniu z hCG, mogą starać się
o powiększenie rodziny. Warto mieć jednak na uwadze, że powodzenie jest w dużej mierze zależne od stanu jąder w momencie rozpoczęcia leczenia. Szczególnie u pacjentów z niedoborem testosteronu spowodowanym hipogonadyzmem (uszkodzeniem funkcji gonad) hCG może być mniej efektywne niż środki wspomagające płodność. Każdy przypadek powinien zostać indywidualnie omówiony z lekarzem, np. podczas e-wizyty w Męskiej Klinice.

Inne korzyści ze stosowania hCG w TRT

Nawet jeżeli pacjent nie planuje reprodukcji i nie zależy mu na utrzymaniu płodności, za wprowadzeniem hCG do protokołu leczenia TRT przemawia szereg istotnych korzyści. Receptory LH (hormonu, który naśladuje gonadotropina kosmówkowa) znajdują się w wielu narządach, przede wszystkim w mózgu. Mechanizmy ich działania są złożone i wpływają na wiele funkcji organizmu.

Przede wszystkim, gonadotropina kosmówkowa pomaga zachować wielkość jąder, zapobiegając atrofii narządu, która jest jednym z potencjalnych skutków ubocznych leczenia testosteronem. Chociaż niektórzy uznają ten problem za typowo estetyczny, często wywołuje on poważny dyskomfort i niepokój u mężczyzn. 

W literaturze zostały udokumentowane przypadku pacjentów, którzy w trakcie terapii testosteronem i hCG, zaobserwowali powiększenie penisa (badanie obejmowało mężczyzn z mikropenisem). Efekt ten zanikał po zaprzestaniu przyjmowania hCG przez pacjentów. 

Ponadto wielu mężczyzn, u których wdrożono gonadotropinę kosmówkową do protokołu TRT, odczuwa wzrost libido oraz poprawę funkcji poznawczych.

Źródła:

Indications for the use of human chorionic gonadotropic hormone for the management of infertility in hypogonadal men. John Alden Lee, Ranjith Ramasamycorresponding.

Gonadotropin Treatment for the Male Hypogonadotropic Hypogonadism. Luca Boeri, Paolo Capogrosso, Andrea Salonia.

The treatment of hypogonadism and maintenance of fertility in men. Michał Rabijewski.

The Use of HCG-Based Combination Therapy for Recovery of Spermatogenesis after Testosterone Use. Evan P Wenker, James M Dupree, Gavin M Langille, Jason Kovac, Ranjith Ramasamy, Dolores Lamb, Jesse N Mills, Larry I Lipshultz.