Czym jest zespół niedoboru testosteronu i jak się go leczy?

Zespół niedoboru testosteronu to rozpoznana jednostka kliniczna, w której organizm mężczyzny produkuje niewystarczające ilości testosteronu. W jej przypadku w przywróceniu równowagi hormonalnej pomaga terapia testosteronem, która jest jedną z najlepiej przebadanych metod leczenia hipogonadyzmu.

Jakie są różnice między hipogonadyzmem pierwotnym a wtórnym?

Hipogonadyzm pierwotny (hipergonadotropowy) jest związany z dysfunkcją jąder, gdzie jądra nie odpowiadają adekwatną produkcją testosteronu pomimo prawidłowego wydzielania LH i FSH. Hipogonadyzm wtórny (hipogonadotropowy) dotyczy niewydolności podwzgórza lub przysadki mózgowej, co prowadzi do niewystarczającego wydzielania GnRH, LH lub FSH, a w konsekwencji jądra nie są stymulowane do produkcji testosteronu.

Dlaczego wolny testosteron jest ważny do pomiaru, nawet jeśli całkowity testosteron mieści się w normie?

Wolny testosteron (cFT) oraz frakcja testosteronu związana z albuminą są uważane za biologicznie dostępne i zdolne do wywierania działania. Pomiar wyłącznie testosteronu całkowitego często nie oddaje rzeczywistej dostępności testosteronu dla tkanek, ponieważ większość testosteronu pozostaje silnie związana z SHBG i nie wykazuje aktywności hormonalnej. Badanie wykazało, że niski poziom wolnego testosteronu wiąże się z objawami hipogonadyzmu nawet wtedy, gdy testosteron całkowity mieści się w normie.

Jakie badania laboratoryjne są kluczowe przed rozpoczęciem terapii testosteronem (TRT)?

Kluczowe parametry diagnostyki laboratoryjnej przed rozpoczęciem TRT to testosteron całkowity i wolny, SHBG, LH i FSH, estradiol (E2), prolaktyna, kortyzol poranny, antygen swoisty dla prostaty (PSA) u mężczyzn po 40. roku życia, morfologia krwi (RBC, HGB, HCT), lipidogram oraz próby wątrobowe (ALAT, ASAT). Badania należy wykonać w godzinach porannych.

Po jakim czasie można zauważyć efekty terapii testosteronem w zakresie libido, masy mięśniowej i gęstości kości?

Pozytywny wpływ testosteronu na libido i funkcję seksualną jest często zauważalny w ciągu 3–6 tygodni, z maksymalnymi korzyściami po 6–12 tygodniach. Zmiany w masie mięśniowej i sile stają się widoczne zwykle po 12–16 tygodniach i stabilizują się w ciągu 6–36 miesięcy. Gęstość mineralna kości wymaga średnio co najmniej 6 miesięcy terapii, a dalsze korzyści mogą utrzymywać się nawet 3 lata.

Patrycja Kroskowska
Lekarka | TRT / HTZ / PCT

Lekarka Męskiej Kliniki. Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Specjalizuje się w terapii hormonalnej dla mężczyzn, łącząc zaawansowaną wiedzę medyczną z głębokim zrozumieniem wyzwań zdrowotnych na różnych etapach życia.

W pracy z pacjentem stawia na indywidualne podejście, uwzględniając nie tylko medyczne aspekty zdrowia, ale także realia współczesnego stylu życia. Szczególną uwagę przykłada do budowania relacji opartej na zaufaniu i dialogu – wspólnie z pacjentem opracowując najlepsze rozwiązania terapeutyczne, które faktycznie zadziałają w jego codzienności.

Jej filozofia łączy terapię hormonalną z holistycznym podejściem do profilaktyki. Wierzy, że długoterminowe rezultaty wymagają trwałych zmian w diecie i codziennych nawykach. Inspiruje pacjentów nie tylko do leczenia objawów, ale do systemowej optymalizacji zdrowia – od hormonów po styl życia.

„Najlepsze rozwiązania terapeutyczne powstają w dialogu, nie w monologu. Słucham pacjenta, dopytam o jego życie, bo tylko wtedy mogę zaproponować coś, co faktycznie zadziała.”

— lek. Patrycja Kroskowska

Prywatnie entuzjastka gotowania, w którym łączy zasady zdrowego odżywiania z kulinarną kreatywnością. Harmonię i równowagę czerpie z praktyki jogi, która pomaga jej łączyć pasję do medycyny z dbałością o własne zdrowie i samopoczucie.

Współtworzone artykuły

Terapia testosteronem (TRT) – kompletny przewodnik po efektach, badaniach i bezpieczeństwie

Niedobór testosteronu u mężczyzn może być naturalnym efektem starzenia. U wielu z nich świadczy jednak o zespole niedoboru testosteronu, który jest rozpoznaną jednostką kliniczną. W jej przypadku w przywróceniu równowagi hormonalnej pomaga terapia testosteronem, niestety błędnie kojarzona z dopingiem medycznym. Tymczasem to jedna z najlepiej przebadanych metod leczenia hipogonadyzmu. Jak diagnozuje się niedobór testosteronu, kiedy […]