Terapia testosteronem – wywiad z dyrektorem Męskiej Kliniki Tomaszem Waligórą

Niedobór testosteronu i terapia hormonalna to tematy, wokół których narosło wiele mitów. Internet pełen jest wątpliwej jakości porad – udzielanych najczęściej przez osoby, które nie posiadają żadnej wiedzy medycznej – oraz preparatów bez recepty, które obiecują wzrost energii, poprawę sprawności seksualnej i łatwe budowanie masy mięśniowej. W Męskiej Klinice staramy się to zmienić. Naszym pacjentom oferujemy dostęp do lekarzy i innych specjalistów, którzy posługując się aktualną wiedzą medyczną oraz bogatym doświadczeniem klinicznym, diagnozują i prowadzą terapię mężczyzn doświadczających problemów hormonalnych.

Kto jest narażony na niedobór testosteronu? Czy wszyscy mężczyźni powinni badać swój poziom testosteronu?

Odpowiedź: 

Przede wszystkim mężczyźni po 35. roku życia, choć nie jest to zasadą, ponieważ niedobór testosteronu występują również u młodszych mężczyzn. Zmniejszenie stężenia tego hormonu występuje częściej u osób otyłych, z tzw. zespołem metabolicznym, u cukrzyków i osób z początkami miażdżycy czy wysokim ciśnieniem krwi. Można wyróżnić też czynniki, które sprzyjają występowaniu niedoboru testosteronu. Są to m.in.:
• przewlekły stres,
• siedzący tryb życia,
• brak aktywności fizycznej,
• palenie tytoniu,
• nadmierne spożywanie alkoholu,
• nieregularny i krótki sen,
• nadwaga.

Każdy mężczyzna powinien oznaczyć swój poziom testosteronu chociaż raz między 20. a 30. rokiem życia, a także regularnie po 35. roku życia lub w przypadku pojawienia się objawów sugerujących obniżony poziom testosteronu.

Co powinien zrobić mężczyzna, który podejrzewa u siebie niedobór testosteronu?

Odpowiedź:

W pierwszej kolejności powinien przeanalizować, jakie nawyki lub ich brak mogą wpływać na jego sprawność psychofizyczną oraz seksualną. Naturalne metody podniesienia testosteronu, takie jak: regularna aktywność fizyczna, zdrowe odżywianie, prawidłowa higiena snu oraz umiejętne zarządzanie stresem w wielu przypadkach mogą przyczynić się do podniesienia poziomu testosteronu, a docelowo do poprawy jakości życia. Jeżeli powyższe wskazania nie są możliwe do realizacji lub nie dały odpowiedniego rezultatu, to należy wykonać badania krwi, które w połączeniu z wywiadem klinicznym pozwolą ocenić czy i jakie zaburzenia hormonalne występują.

Jak wygląda badanie poziomu testosteronu i jak można się do niego przygotować? Czy pora dnia lub inne czynniki mogą wpływać na interpretację wyniku? Co należy rozumieć poprzez stężenie testosteronu wolnego w surowicy i testosteron całkowity?

Odpowiedź:

Badanie testosteronu można wykonać w dowolnym laboratorium diagnostycznym i jest wykonywane poprzez standardowe pobranie krwi żylnej przez pracownika medycznego. Jest kilka zaleceń, do których należy się zastosować przed wykonaniem badania. Przede wszystkim należy być wypoczętym, a badanie powinno być wykonane z samego rana. 

W badaniu powinniśmy oznaczyć tzw. testosteron całkowity – jest to cała pula testosteronu w organizme, a w niektórych przypadkach także parametry: SHBG i Albumina, które pozwolą dokładnie wyliczyć stężenie testosteronu wolnego, czyli tzw. wolnej frakcji, która wykazuje działanie aktywne biologicznie. 

Oznaczenie testosteronu wolnego w polskich laboratoriach jest niedokładne i nie ma wartości diagnostycznej, dlatego lepszym wyborem jest oznaczenie powyższych parametrów i wykorzystanie dedykowanego kalkulatora.

Jak wygląda e-wizyta w Męskiej Klinice i czy jej jakość odbiega od wizyty w stacjonarnym gabinecie lekarskim?

Odpowiedź:

Pierwsza e-wizyta odbywa się w formie wideo rozmowy, do której lekarz przystępuje z dostępem i po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną pacjenta. Przeprowadzane jest badanie i wywiad kliniczny, a następnie omawiana jest diagnoza i ewentualny protokół leczenia. 

Każdą e-wizytę rozpoczynamy z pełnym szacunkiem, zrozumieniem i otwartością na pacjenta. Po zakończonej e-wizycie pacjent otrzymuje ze strony Męskiej Kliniki wszystkie dokumenty potrzebne do rozpoczęcia leczenia, w tym między innymi: zalecenia, e-recepty oraz dokładną instrukcję przygotowania leków i wykonywania iniekcji.

Czy pacjent, u którego stwierdza się niski poziom testosteronu, jednak nie obserwuje się objawów niedoboru, wymaga leczenia? I analogicznie: czy pacjent, u którego występują objawy hipogonadyzmu, jednak poziom testosteronu mieści się w normie referencyjnej, może skorzystać z terapii zastępczej testosteronem?

Odpowiedź:

Należy pamiętać o jednej, bardzo ważnej zasadzie: każdy mężczyzna jest inny i charakteryzuje się swoją własną wrażliwością receptorów androgenowych. Dlatego zdarzają się osoby, u których można stwierdzić niski poziom testosteronu bez jakichkolwiek negatywnych objawów czy zmian parametrów zdrowotnych, choć są to rzadkie przypadki. I analogicznie: są pacjenci, u których występują objawy hipogonadyzmu, a diagnostyka wskazuje, że poziom testosteronu znajduje się w zakresie norm referencyjnych. U takich osób jak najbardziej, może zachodzić przydatność wdrożenia leczenia TRT. Przede wszystkim skupiamy się na leczeniu pacjenta, a nie samych liczbach.

Część objawów typowych dla niedoboru testosteronu pokrywa się z objawami zaburzeń psychicznych, np. depresji czy nerwicy. Jak rozstrzygnąć, czy pacjent wymaga terapii testosteronem czy leczenia psychiatrycznego? Czy możliwe jest jednoczesne leczenie lekami psychiatrycznymi i preparatem testosteronu?

Odpowiedź:

Dokładnie tak, przyczyna zaburzeń psychicznych może być bardzo różna. Jeżeli objawy korelują z niedoborem testosteronu, to istnieje duża szansa, iż terapia testosteronem przyniesie należyty efekt. Nie zmienia to faktu, że takie leczenie w wielu przypadkach może i powinno być prowadzone jednocześnie z odpowiednim leczeniem terapeutycznym lub psychiatrycznym.

W internecie można znaleźć wiele ofert produktów, które – według producentów – mają zwiększać poziom testosteronu w organizmie. Kilka kliknięć pozwoliło mi znaleźć m.in. boostery testosteronu, tabletki na powiększenie penisa i wzrost libido, a nawet produkt reklamowany jako legalny steryd. Co Pan sądzi na ten temat? Czy stosowanie takich produktów jest bezpieczne i czy może przynieść efekty zbliżone do TRT?

Odpowiedź:

Jedyny suplement, który ma potwierdzone działanie w kierunku podwyższenia poziomu testosteronu to witamina D3, pod warunkiem jej niedoborów. Należy także pamiętać, że rynek suplementów w naszym kraju jest słabo uregulowany pod kątem chociażby ich zawartości, co niestety bardzo często powoduje, że wiele suplementów jest zanieczyszczonych różnymi substancjami, które są często szkodliwe. Penisa można powiększyć kwasem hialuronowym, ale tym zajmuje się predysponowany do tego lekarz, a nie tabletka zakupiona w internecie. 

Istnieje w internecie wiele ofert, które oferują sprzedaż testosteronu w różnej formie i na takie produkty również należy uważać, ponieważ są to substancje niewiadomego pochodzenia z tzw. „szarej strefy”, które to mogą zawierać nawet związki rakotwórcze lub fekalia. 

Czy można zapobiec niedoborowi testosteronu? Jakie działania mogą okazać się pomocne?

Odpowiedź:

Nie zawsze, ale u większości osób czynnikami determinującymi optymalny poziom testosteronu przez większość życia są codzienne nawyki. 

Wsiądź na rower, idź na spacer i popływaj. Zjedz coś smacznego, świeżego i nieprzetworzonego. Zatrzymaj się, usiądź i wycisz swój umysł. A przede wszystkim porządnie się wyśpij. Te elementy to baza i podstawa zdrowia oraz optymalnego poziomu testosteronu. 

Serdecznie dziękuję za rozmowę.