Omega-3 u mężczyzn. Wpływ na serce, stawy i mózg

Kwasy omega-3 pełnią kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia, wspierając wiele układów i funkcji organizmu. Ich odpowiedni poziom sprzyja zachowaniu równowagi metabolicznej oraz dobrego samopoczucia. Jak konkretnie wpływają na zdrowie mężczyzn?

Z tego artykułu dowiesz się, jak kwasy omega-3 wspierają funkcjonowanie mózgu, serca i stawów oraz jak wpływają na równowagę hormonalną, w tym poziom testosteronu. Poznasz ich rolę w utrzymaniu sprawnego układu krążenia, dobrej pamięci i odporności na stres. Sprawdzisz także, jakie produkty spożywcze dostarczają cennych kwasów EPA i DHA. To praktyczne informacje dla każdego mężczyzny dbającego o zdrowie i kondycję.

Wspomaganie funkcji poznawczych i koncentracji dzięki kwasom omega-3

Kwasy tłuszczowe omega-3, a szczególnie ich aktywne formy EPA i DHA, odgrywają istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu mózgu i utrzymaniu sprawności poznawczej. DHA, jako kluczowy składnik błon komórkowych neuronów, zapewnia ich elastyczność, sprawne przewodnictwo nerwowe oraz zdolność tworzenia połączeń synaptycznych.

Badania wskazują, że wyższy poziom omega-3 we krwi koreluje z lepszymi wynikami w testach funkcji wykonawczych, takich jak planowanie, koncentracja czy szybkość przetwarzania informacji. Ponadto obserwuje się u takich osób większą objętość istoty szarej oraz korzystny wpływ na strukturę i ukrwienie mózgu.

Omega-3 wspomagają również równowagę neuroprzekaźników, w tym serotoniny i dopaminy, co przekłada się na lepszy nastrój i wyższą zdolność do skupienia uwagi.

Wpływ omega-3 na ciśnienie, rytm serca i zdrowie układu krążenia

Kwasy tłuszczowe omega-3 mają też korzystny wpływ na funkcjonowanie układu krążenia. Ich regularne spożycie jest związane z mniejszym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka metabolicznego i po 40. roku życia.

Potwierdzone korzyści z diety bogatej w omega-3:

• obniżenie ciśnienia tętniczego – omega-3 mogą obniżać skurczowe i rozkurczowe ciśnienie krwi, szczególnie u osób z nadciśnieniem lub zespołem metabolicznym,
• stabilizacja rytmu serca – EPA i DHA wykazują działanie przeciwarytmiczne; wspierają prawidłową depolaryzację i repolaryzację mięśnia sercowego, zmniejszając ryzyko migotania przedsionków i nagłych incydentów sercowych,
• działanie przeciwzapalne i przeciwzakrzepowe – omega-3 hamują produkcję prozapalnych eikozanoidów i cytokin oraz zmniejszają agregację płytek krwi, co obniża ryzyko miażdżycy i zakrzepicy,
• redukcja stężenia trójglicerydów w surowicy – regularna suplementacja EPA i DHA może obniżyć poziom trójglicerydów nawet o 20-50 proc., co jest istotnym czynnikiem w prewencji choroby niedokrwiennej serca,
• poprawa elastyczności naczyń i funkcji śródbłonka – omega-3 wspierają funkcje naczyń krwionośnych poprzez poprawę biodostępności tlenku azotu (NO), co sprzyja lepszemu przepływowi krwi i ochronie naczyń przed uszkodzeniem.

Ochrona przed stresem oksydacyjnym i przewlekłym zmęczeniem

Regularna podaż omega-3 wspiera funkcje energetyczne organizmu i może zmniejszać objawy przewlekłego zmęczenia, zwłaszcza u osób z obciążeniem metabolicznym i stresem psychosomatycznym.

EPA i DHA wykazują silne właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Redukują poziom reaktywnych form tlenu (ROS), chroniąc komórki przed uszkodzeniem oksydacyjnym, które jest jednym z mechanizmów prowadzących do przewlekłego zmęczenia, zaburzeń mitochondrialnych i spadku wydolności fizycznej oraz psychicznej.

Rola omega-3 w naturalnej produkcji testosteronu

Kwasy tłuszczowe omega-3, zwłaszcza EPA i DHA, wspierają produkcję testosteronu głównie pośrednio poprzez wpływ na czynniki metaboliczne, zapalne i naczyniowe. Choć nie działają bezpośrednio jak stymulanty hormonalne, tworzą środowisko sprzyjające prawidłowej funkcji jąder i osi hormonalnej.

Omega-3:

• działają przeciwzapalnie – przewlekły stan zapalny osłabia aktywność komórek Leydiga odpowiedzialnych za syntezę testosteronu,
• obniżają poziom kortyzolu – hormon stresu działa antagonistycznie wobec testosteronu,
• poprawiają wrażliwość na insulinę – co wspiera równowagę hormonalną,
• wzmacniają funkcję mitochondriów i krążenie – lepszy przepływ krwi oraz zdrowe mitochondria sprzyjają syntezie hormonów steroidowych,
• dostarczają niezbędnych tłuszczów – omega-3 są składnikiem błon komórkowych i prekursorami hormonów steroidowych.

Wsparcie zdrowia stawów i układu ruchu

Kwasy tłuszczowe omega-3 odgrywają też istotną rolę w profilaktyce i leczeniu chorób stawów. Hamują produkcję cytokin i prostaglandyn prozapalnych, łagodząc ból, sztywność i obrzęki typowe dla reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) i choroby zwyrodnieniowej stawów. Wspierają także ochronę i regenerację chrząstki stawowej, ograniczając jej degradację enzymatyczną.

Ich regularna suplementacja wiąże się z poprawą ruchomości stawów, zmniejszeniem dolegliwości bólowych i redukcją zapotrzebowania na leki przeciwbólowe. Dodatkowo, omega-3 mogą poprawiać nawodnienie mazi stawowej, zwiększając elastyczność i odporność stawów na przeciążenia.

Najlepsze źródła kwasów omega-3 w diecie mężczyzny

Kwasy tłuszczowe omega-3 najlepiej dostarczać z pożywienia. Ich główne źródła to:

• tłuste ryby morskie (łosoś, sardynki, makrela, śledź, tuńczyk) – najbogatsze źródło EPA i DHA, warto spożywać je 2–3 razy w tygodniu,
• jaja od kur z wolnego wybiegu – zawierają niewielkie ilości DHA, zwłaszcza jeśli kura była karmiona siemieniem lnianym,
• nasiona lnu, chia i konopi oraz orzechy włoskie – zawierają ALA (kwas alfa-linolenowy), który w organizmie może przekształcić się w EPA i DHA, choć w ograniczonym stopniu,
• olej lniany, z alg lub z kryla – dobre alternatywy w diecie roślinnej, zwłaszcza dla mężczyzn niespożywających ryb.

Zalecana dzienna dawka EPA i DHA wynosi zazwyczaj 500 mg. Wyższe ilości, zwłaszcza przyjmowane w formie suplementów, powinny być skonsultowane z lekarzem. Nadmiar omega-3 może zaburzać równowagę lipidową, zwiększać ryzyko krwawień i wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego.

Źródła:

https://www.health.harvard.edu/blog/fish-oil-friend-or-foe-201307126467

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8413259

https://ods.od.nih.gov/factsheets/Omega3FattyAcids-HealthProfessional