Fakty i mity na temat skutków ubocznych terapii testosteronem 

To najczęściej obserwowany skutek uboczny TRT. Testosteron zwiększa poziom erytropoetyny – białka stymulującego produkcję czerwonych krwinek w szpiku kostnym. W niektórych przypadkach może powodować to podwyższony poziom erytrocytów i hemoglobiny oraz zwiększony hematokryt (odsetek czerwonych krwinek we krwi pełnej). 
Aby uniknąć tego efektu niepożądanego, należy zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu – spożywać właściwe ilości wody, zup, wywarów i innych płynów – oraz regularnie wykonywać ćwiczenia aerobowe.

Młodzieńcza energia i libido, jakie pojawiają się u mężczyzn stosujących TRT, czasem idą w parze ze zmianami skórnymi – podobnymi do tych, jakich doświadczają nastolatkowie.
Dzieje się tak, ponieważ testosteron (a konkretnie DHT) stymuluje receptory androgenowe w gruczołach łojowych skóry do wzmożonej produkcji sebum. Efektem tego procesu jest pojawienie się wyprysków na twarzy, ramionach czy plecach. Odpowiednia pielęgnacja skóry pozwala jednak uniknąć zmian lub znacznie ograniczyć trądzik.
W szczególnych przypadkach za zmiany skórne może odpowiadać podwyższony poziom estradiolu, progesteronu lub zaburzenia wątrobowe.

Wzrost poziomu testosteronu nierozerwalnie związany jest ze wzrostem DHT (dihydrotesrosteronu). Hormon ten sprzyja nie tylko powstawaniu zmian skórnych, ale również łysieniu typu androgenowego.
Jeżeli pacjent ma predyspozycje genetyczne do łysienia androgenowego, podczas terapii zastępczej testosteronem można zauważyć wzmożoną utratę włosów. 

Pogorszenie samopoczucia objawiające się zmęczeniem, przygnębieniem czy zwiększoną drażliwością najczęściej spowodowane jest zaburzeniem gospodarki hormonalnej. 
U części pacjentów objaw ten ma charakter tymczasowy i występuje jedynie w początkowej fazie terapii. Jeżeli utrzymuje się zbyt długo, może wiązać się z nieprawidłowym stężeniem określonych hormonów, przede wszystkim estradiolu i prolaktyny. 

Przyczyną przerostu gruczołu piersiowego jest nadmierne stężenie estradiolu w organizmie. 
Ginekomastii w terapii zastępczej testosteronem można zapobiec poprzez zachowanie optymalnego poziomu estrogenów w organizmie.

Mówiąc prostymi słowami, jądra mogą zmniejszyć się pod wpływem terapii testosteronem. Dlaczego? Kiedy do organizmu dostarczany jest testosteron, jego naturalna produkcja zostaje ograniczona. Przysadka mózgowa nie uwalnia hormonu luteinizującego i folikulotropiny, które stymulują produkcję plemników. Zmniejszona ilość nasienia sprawia zaś, że jądra mogą się kurczyć.

Zjawisko atrofii jąder nie jest groźne, jednak sprawia dyskomfort wielu mężczyznom. Aby mu zapobiec, należy włączyć do terapii lek z hormonem HCG, który naśladuje pracę hormonu luteinizującego.

Terapia zastępcza testosteronem może negatywnie wpływać na spermatogenezę i zaburzać pracę osi HPTA, tym samym przyczyniając się do okresowego obniżenia płodności.

Zakończenie TRT i wprowadzenie terapii odblokowującej pracę osi HPTA, tzw. PCT (z ang. post cycle therapy) w większości przypadków pozwala przywrócić płodność do wyjściowego poziomu.

Terapia zastępcza testosteronem może wpływać na łagodny, nienowotworowy wzrost gruczołu prostaty. Aby mu zapobiegać, pacjent może stosować suplement o pośrednim działaniu obniżającym stężenie hormonu DHT (Palma Sabałowa), który jest odpowiedzialny za wzrost stercza.

Mężczyźni w trakcie terapii TRT powinni raz do roku kontrolować wartość PSA w badaniach laboratoryjnych. Nieprawidłowy wynik wymaga rozszerzenia diagnostyki w kierunku nowotworu prostaty.

Zatrzymywanie wody w organizmie najczęściej spowodowane jest przez zbyt wysokie stężenie estradiolu, brak równowagi hormonalnej oraz niewłaściwie dopasowany protokół leczenia. 

Priapizm to medyczne określenie dla długotrwałej, bolesnej erekcji. Efekt ten występuje jedynie u pacjentów, którzy jednorazowo przyjęli zbyt dużą ilość leków – kilkukrotnie przewyższającą zalecaną dawkę. 
Indywidualnie opracowany protokół leczenia poprawia jakość życia pacjenta, dostarczając korzyści związanych z wysokim poziomem testosteronu oraz ograniczając do minimum ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Aby w pełni cieszyć się efektami terapii, należy korzystać z pomocy lekarzy i specjalistów profesjonalnie zajmujących się TRT.