Czy można podnieść poziom testosteronu poprzez dietę? Internet jest pełen tego rodzaju porad, a jednym z najczęściej polecanych produktów są orzechy brazylijskie. Przypisuje im się zdolność do wspierania męskiej gospodarki hormonalnej. Czy rzeczywiście działają jak naturalny stymulator testosteronu?
Ten artykuł pomoże Ci zrozumieć, czy orzechy brazylijskie rzeczywiście mogą wspierać produkcję testosteronu i jaką rolę odgrywa w tym selen. Przyjrzymy się aktualnym wynikom badań, wyjaśniając, na ile ich wpływ na poziom hormonów jest potwierdzony naukowo. Pokażemy również inne, udowodnione korzyści zdrowotne płynące ze spożywania orzechów brazylijskich oraz podpowiemy, jak włączyć je do diety w bezpieczny sposób.
Czym są orzechy brazylijskie i dlaczego o nich głośno?
Orzechy brazylijskie to nasiona drzewa Bertholletia excelsa, które rośnie głównie w amazońskich lasach. Charakteryzują się kremową konsystencją, delikatnym smakiem i bardzo wysoką wartością odżywczą. Choć nazywane „orzechami”, botanicznie są nasionami, zamkniętymi w twardych, dużych łupinach przypominających kokos.
W ostatnich latach pojawiają się coraz częściej w artykułach, filmach i poradnikach dotyczących zdrowia, diety oraz męskiej gospodarki hormonalnej. Głównym powodem ich popularności jest wyjątkowo wysoka zawartość selenu. Jest to minerał niezbędny m.in. do prawidłowej pracy tarczycy, wsparcia odporności oraz regulacji hormonów, w tym testosteronu.
Jeden średniej wielkości orzech brazylijski może dostarczyć nawet 100-150 proc. dziennego zapotrzebowania na selen.
Czy orzechy brazylijskie wpływają na poziom testosteronu?
Na dziś brakuje solidnych, jednoznacznych badań klinicznych u ludzi, które bezpośrednio łączyłyby spożywanie orzechów brazylijskich z wyraźnym wzrostem stężenia testosteronu. Większość dostępnych badań koncentruje się na modelach zwierzęcych.
Dla przykładu w badaniu na samcach szczurów z cukrzycą wykazano, że ekstrakt z orzechów brazylijskich poprawiał parametry rozrodcze: zwiększał produkcję plemników, podnosił aktywność enzymów antyoksydacyjnych i obniżał poziom glukozy.
Nie stwierdzono jednak wzrostu testosteronu we krwi, co sugeruje, że korzyści dla spermatogenezy wynikały głównie z działania ochronnego selenu i innych antyoksydantów obecnych w orzechach, a nie z bezpośredniego wpływu na poziom hormonu. Efekty zaobserwowane w modelach zwierzęcych wskazują więc głównie na działanie antyoksydacyjne i metaboliczne, a nie bezpośrednią stymulację testosteronu.
Faktem pozostaje jednak, że obecny w nich selen jest kluczowym mikroskładnikiem dla syntezy tego hormonu. W tym kontekście badania dostarczają już szerszych informacji.
Selen a testosteron
Badanie przekrojowe oparte na danych z lat 2013-2016 (duży, ogólnokrajowy program monitorowania zdrowia w USA z losową, reprezentatywną próbą) pokazuje, że wyższe stężenie selenu we krwi było powiązane z wyższym poziomem testosteronu u chłopców i nastolatków płci męskiej. Dodatkowo, u nastolatków (już obu płci) wyższy selen wiązał się z niższym poziomem SHBG. W wielu grupach obserwowano też związek selenu z wyższym estradiolem.
Podobne obserwacje pojawiają się także w badaniach nad mężczyznami z problemami z płodnością, gdzie wyższe poziomy selenu były powiązane z wyższym stężeniem testosteronu oraz lepszą jakością nasienia. Warto jednak podkreślić, że efekt ten mógł być wzmacniany obecnością innych mikroelementów, takich jak cynk, który jest równie ważny dla prawidłowej produkcji hormonów płciowych.
Ważne! Do tego rodzaju wyników trzeba podejść z ostrożnością. Selen jest pierwiastkiem o wąskim zakresie bezpiecznego spożycia. Zarówno jego niedobór, jak i nadmiar mogą być szkodliwe. Co więcej, zawartość selenu w żywności, np. w orzechach brazylijskich, jest bardzo zmienna i zależy m.in. od gleby, na której rosły.
Inne właściwości orzechów brazylijskich
Mimo że wpływ orzechów brazylijskich na poziom testosteronu pozostaje niepewny i wciąż wymaga dalszych badań, warto uwzględnić je w diecie ze względu na ich liczne, potwierdzone właściwości prozdrowotne:
Są one bogatym źródłem:
- selenu – silny antyoksydant, który oprócz testosteronu, wspiera też odporność, pracę tarczycy i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym,
- nienasyconych kwasów tłuszczowych – to wsparcie serca i układu krążenia, poprawiają profil lipidowy, obniżając LDL i podnosząc HDL,
- witaminy E i antyoksydantów – wspomagają pamięć, koncentrację i mogą chronić przed chorobami neurodegeneracyjnymi,
- innych witamin, minerałów i antyoksydantów – magnez, cynk, fosfor, potas, witaminy z grupy B i kwas foliowy wspierają układ nerwowy, mięśnie i odporność, antyoksydanty pomagają chronić organizm przed przewlekłymi stanami zapalnymi.
Pamiętaj! Ze względu na wyjątkowo wysoką zawartość selenu należy jednak zachować umiar. Nadmierne spożycie tego pierwiastka może prowadzić do selenozy, objawiającej się m.in. wypadaniem włosów, kruchością paznokci, problemami żołądkowo-jelitowymi, a w skrajnych przypadkach nawet zaburzeniami pracy układu nerwowego.
A jeśli podejrzewasz u siebie niedobór testosteronu, nie opieraj się na poradach z internetu. Najlepszym krokiem jest wykonanie pełnych badań hormonalnych. Potem możesz przesłać nam swoje wyniki, przeprowadzimy dla Ciebie bezpłatną analizę.
+48 500 753 766 lub [email protected]
Źródła:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7270419
https://www.verywellhealth.com/brazil-nuts-7974834
https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2022.924338/full
https://www.endocrinology-journals.org/Selenium-and-Testosterone.html