Moda na grzyby funkcjonalne rośnie. Polecają je influencerzy, dietetycy oraz trenerzy. Mówi się, że reishi, chaga, kordyceps czy shiitake wspierają odporność, dodają energii i pomagają w regeneracji. Czy faktycznie tak jest? I jakie realne korzyści mogą przynieść mężczyznom?
W artykule omawiamy, czym są grzyby funkcjonalne. Przedstawiamy najważniejsze gatunki, takie jak reishi, chaga, kordyceps, shiitake, wrośniak różnobarwny i soplówka jeżowata, wyjaśniając, jakie bioaktywne związki zawierają i jak mogą wspierać organizm. Podpowiadamy także, jak włączyć je do codziennej diety, m.in. w formie kapsułek, ekstraktów, proszków czy popularnej kawy z ich dodatkiem.
Czym są grzyby funkcjonalne i dlaczego zyskują taką popularność?
Grzyby funkcjonalne to gatunki grzybów zawierające bioaktywne związki o potencjalnym wpływie na zdrowie człowieka, m.in. polisacharydy, beta-glukany, triterpenoidy, antyoksydanty i adaptogeny. Składniki te wspierają m.in. odporność, koncentrację, regenerację, a niektóre mogą wpływać na równowagę hormonalną, energię i metabolizm.
Choć grzyby funkcjonalne dopiero od niedawna robią furorę w świecie wellness i suplementacji, w rzeczywistości znane są od tysięcy lat. Wykorzystywano je w medycynie chińskiej, ajurwedzie oraz tradycyjnych systemach Japonii, Korei i Rosji. Już starożytne teksty wspominały o właściwościach reishi, chagi czy cordycepsu.
W Europie potencjał tych grzybów był długo niedoceniany, jednak rosnąca liczba badań potwierdzających ich działanie sprawiła, że dziś stają się coraz popularniejsze i łatwiej dostępne.
Najważniejsze rodzaje grzybów funkcjonalnych
Gatunki grzybów funkcjonalnych, które warto znać to przede wszystkim:
- Reishi (Ganoderma lucidum) – zawiera polisacharydy (beta-glukany), triterpenoidy, białka, sterole, witaminy i minerały; wzmacnia odporność, działa przeciwnowotworowo, przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie, obniża cholesterol, reguluje ciśnienie krwi, chroni wątrobę i wspiera układ nerwowy.
- Chaga (Inonotus obliquus) – bogata w betulinę, melaninę, polifenole, kwasy triterpenowe, błonnik i antyoksydanty; działa silnie przeciwutleniająco, wspiera wątrobę, reguluje poziom cukru i cholesterolu, spowalnia procesy starzenia, wzmacnia odporność i działa przeciwzapalnie.
- Kordyceps (Cordyceps sinensis) – zawiera kordycepinę, polisacharydy, adenozynę i witaminy z grupy B; zwiększa energię i produkcję ATP, poprawia wydolność fizyczną i psychiczną, wspiera serce i układ krążenia, obniża ciśnienie, poprawia libido, działa immunomodulująco i redukuje zmęczenie.
- Shiitake (Lentinula edodes) – zawiera polisacharydy (beta-glukany), witaminy z grupy B, witaminę D oraz silne antyoksydanty; wspiera odporność, chroni przed infekcjami, reguluje cholesterol, działa przeciwzapalnie, poprawia metabolizm wapnia i wzmacnia układ nerwowy.
- Wrośniak różnobarwny (Trametes versicolor) – bogaty w polisacharydy (PSK, PSP), białka, polifenole, triterpeny, fenole oraz minerały (cynk, żelazo, miedź); silnie wzmacnia odporność, działa immunomodulująco i przeciwnowotworowo, reguluje cytokiny, wspiera regenerację komórek i chroni organizm przed infekcjami.
- Soplówka jeżowata (Hericium erinaceus) – zawiera erinacyny, hericenony, polisacharydy i beta-glukany; wspiera regenerację nerwów, poprawia pamięć, koncentrację i funkcje poznawcze, działa przeciwzapalnie, wzmacnia układ odpornościowy i wspiera zdrowie jelit oraz mikrobiomu.
Jak grzyby funkcjonalne mogą wspierać zdrowie mężczyzn?
Grzyby funkcjonalne mogą być świetnym wsparciem męskiego zdrowia, ponieważ działają wielokierunkowo: poprawiają odporność, wspierają układ hormonalny, chronią serce, wspomagają pracę mózgu i pomagają utrzymać dobrą formę fizyczną.
Włączenie ich do diety ma wiele zalet:
- wsparcie dla libido i testosteronu – kordyceps zwiększa libido, poprawia ukrwienie i wspiera funkcje seksualne, a reishi pomaga w regulacji hormonów i redukuje stres, co korzystnie wpływa na potencję,
- poprawa wydolności fizycznej i energii – kordyceps zwiększa produkcję ATP, poprawia wytrzymałość i regenerację mięśni, natomiast chaga i shiitake wspierają metabolizm energetyczny, pomagają redukować stany zapalne i wspomagają procesy regeneracyjne,
- zdrowie serca i układu krążenia – reishi, chaga i shiitake pomagają obniżać cholesterol oraz regulują ciśnienie krwi, a Wrośniak różnobarwny działa silnie antyoksydacyjnie, chroniąc naczynia krwionośne przed uszkodzeniami,
- wsparcie odporności i ochrona przed stresem oksydacyjnym – reishi, chaga, shiitake i wrośniak różnobarwny wzmacniają układ odpornościowy, redukują ryzyko infekcji, a soplówka jeżowata dodatkowo wspiera zdrowie jelit, które mają kluczowy wpływ na odporność,
- zdrowie mózgu i funkcje poznawcze – soplówka jeżowata stymuluje regenerację neuronów, poprawia pamięć i koncentrację, a kordyceps wspiera nastrój, redukuje zmęczenie psychiczne i poprawia ogólną wydolność umysłową.
Jak włączyć grzyby funkcjonalne do codziennej diety?
Grzyby funkcjonalne można włączyć do codziennej diety w formie kapsułek, proszków, ekstraktów lub suszu, które łatwo dodać do koktajli czy jogurtu. Szczególnie popularna jest obecnie kawa z grzybami funkcjonalnymi. Jak ją przygotować?
Wystarczy zaparzyć ulubioną kawę, dodać pół łyżeczki proszku z wybranego grzyba (np. Reishi, Kordycepsu czy Soplówki jeżowatej) i dokładnie wymieszać; można wzbogacić napój o mleko roślinne, cynamon czy odrobinę miodu dla lepszego smaku.
Źródła:
https://healthcare.utah.edu/healthfeed/2024/01/functional-mushrooms-whats-these-fun-guys
https://online-press.pl/2024/files/grzyby_lecznicze_w_profilaktyce_zdrowia_czlowieka.pdf
